Piet Oudolf planten: grassen en vaste planten voor de naturalistische tuin

Grassen als structuurdragers

In een Oudolf-beplanting zijn grassen niet decoratief, maar het skelet van de border. Ze zorgen voor beweging, voor een zachte overgang tussen andere planten, en voor silhouetten die ook buiten het bloeiseizoen overeind blijven.

Molinia (pijpenstrootje) geeft met zijn fijne, transparante pluimen een wolkig effect boven lagere beplanting. Stipa, met soorten als Stipa tenuissima en Stipa gigantea, brengt beweging: het buigt al bij de lichtste wind mee en vangt het licht op een manier die weinig andere planten kunnen. Calamagrostis (vederhengst) staat juist kaarsrecht en werkt goed als ritmisch element dat door een border heen herhaald wordt. Pennisetum (lampenpoetsersgras) voegt met zijn zachte, borstelige pluimen een informeler karakter toe, vaak dichter bij het pad of in de voorste laag van een beplanting.

Samen zorgen deze grassen voor een border die nooit helemaal stilstaat, ook niet in de winter.

Vaste planten met karakter

Naast de grassen kiest Oudolf voor vaste planten die opvallen door hun vorm, niet alleen door hun bloemkleur. Echinacea (zonnehoed) heeft een stevige, opstaande bloemschijf die ook na de bloei sierlijk blijft staan. Salvia, met zijn opvallende bloeispiraaltjes in paars en blauw, brengt in de vroege zomer al kleur en dient tegelijk als basis voor herhaling door de border. Sanguisorba (pimpernel) voegt met zijn hangende, kattenstaartachtige bloemen een lichtheid toe die goed samengaat met de rechte lijnen van grassen. Persicaria vult met zijn dichte, langwerpige bloemtrossen de ruimte tussen andere soorten en trekt bovendien veel insecten.

Het gaat er bij deze keuzes niet om losse “mooie planten” bij elkaar te zetten, maar om soorten die elkaars vorm, hoogte en bloeitijd aanvullen, zodat de border als geheel functioneert.

Hoe de tuin verandert door de seizoenen

Een van de kernideeën van Oudolf is dat een border er in elk seizoen anders, maar altijd interessant uit moet zien. In het voorjaar komen de eerste vaste planten en jonge grassen op, nog laag en open. In de zomer bereikt de beplanting haar volle hoogte en kleur, met Salvia, Echinacea en Sanguisorba die elkaar afwisselen in bloei. Richting de herfst verschuift de aandacht van bloemkleur naar vorm en textuur: uitgebloeide zaadhoofden en het rijpende goud van Molinia en Calamagrostis nemen het over. En in de winter, wanneer veel tuinen kaal en leeg zijn, blijven de verdroogde stengels en pluimen staan — met rijp of een laagje sneeuw ontstaat dan nog een heel ander beeld. Door bewust te kiezen voor planten die ook na de bloei hun vorm behouden, blijft een border het hele jaar de moeite waard om te bekijken.

Deze stijl in de tuinen van Studio REDD

Studio REDD gebruikt de principes van Oudolf regelmatig als uitgangspunt, niet als kopieerwerk: de precieze soortkeuze wordt steeds afgestemd op de grond, de lichtinval en de wensen van de opdrachtgever. In de villatuin in ’t Gooi is de beplanting bewust losser en natuurlijker opgezet, met grassen en vaste planten die door elkaar heen mogen groeien in plaats van in strakke vakken. Ook bij Landgoed Kennemerland is gekozen voor een beplantingsplan dat het landschap eerder volgt dan overheerst, met een opbouw die het hele jaar door verandert.

Wil je weten hoe zo’n beplantingsplan in de praktijk wordt opgebouwd, van soortkeuze tot onderhoud? Lees dan het uitgebreidere artikel Beplantingsplan Piet Oudolf.